Οι δύο προφητείες του Αγίου Συμεών του Θεοδόχου

Εν Πειραιεί  1-2-2013
Πρωτοπρεσβ. π. Άγγελος Αγγελακόπουλος εφημέριος Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής Καλλιπόλεως Πειραιώς

Σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή Λουκά, ο δίκαιος Συμεών, αφού ευλόγησε την Θεοτόκο και τον Ιωσήφ, στράφηκε προς την Θεοτόκο και της είπε δύο θαυμαστές προφητείες. Η πρώτη αναφερόταν στο πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού: «Ιδού ούτος κείται εις πτώσιν και ανάστασιν πολλών εν τω Ισραήλ και εις σημείον αντιλεγόμενον». Η δεύτερη αναφερόταν στο πρόσωπο της Θεοτόκου «Και σου δε αυτής την ψυχήν διελεύσεται ρομφαία, όπως αν αποκαλυφθώσιν εκ πολλών καρδιών διαλογισμοί»[1]. Ας δούμε την ερμηνεία των δύο αυτών προφητειών.

Η πρώτη προφητεία αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος είναι: «Ιδού ούτος κείται εις πτώσιν και ανάστασιν πολλών εν τω Ισραήλ».

Εδώ λέγεται και ερμηνεύεται από τον ίδιο τον άγιο Συμεών τον θεοδόχο πώς ο Χριστός είναι πτώση πολλών και ανάσταση. Λέει, λοιπόν, ότι αυτός ο Θεός Λόγος, που ενηπίασε και βαστάζεται τώρα από τον άγιο Συμεών, επειδή είναι φύσει ζωή, θα γίνει ανάσταση μεν στους πιστούς, επειδή ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ζωής είναι το να ζωογονεί και να ανιστά τους νεκρούς. Στους μεν απειθείς και απίστους θα γίνει εκ του εναντίου πτώση, όχι διότι Αυτός τους καταβάλλει και τους κάνει να πίπτουν – αλλοίμονο! ο Θεός δεν είναι αίτιος πτώσεως, αλλά αναστάσεως – αλλά διότι εκείνοι, αν και αυτεξούσιοι, σκόνταψαν εξαιτίας της απειθείας τους στο κατά Χριστόν Μυστήριο και έπεσαν ή πίπτουν συνεχώς. Γι’αυτό και ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει περί των Ιουδαίων ότι προσκόπτουν στην σάρκα του Χριστού και ο ιερός Αμφιλόχιος ότι ο Χριστός είναι πτώση των απίστων Ιουδαίων και ανάσταση των πιστευόντων Εθνών. Ο δε Θεοφόρος Μάξιμος ο Ομολογητής τονίζει ότι ο Χριστός νοείται ως πτώση των παθών και των πονηρών λογισμών κάθε πιστού και ως ανάσταση των αρετών και κάθε θεοφιλούς λογισμού.

Το δεύτερο μέρος είναι: «Και εις σημείον αντιλεγόμενον».

Σημείο αληθώς ξένο είναι η σάρκωση του Θεού Λόγου, κατά τον ιερό Θεοφύλακτο. Με το να είναι ο Χριστός διπλός, δηλ. Θεός και άνθρωπος, προβάλλει και τις ενέργειες διπλές, ανάλογες με τις διπλές φύσεις Του. Πότε μεν ως άνθρωπος πεινά, διψά, απεύχεται να πιεί το ποτήριον του θανάτου, σταυρώνεται, πάσχει, θανατώνεται και θάπτεται. Πότε μεν ως Θεός ενεργεί παράδοξα θαύματα, τρέφει μυριάδες ανθρώπων, ανασταίνει νεκρούς, διώκει δαίμονες, ανασταίνεται εκ νεκρών, αναλαμβάνεται στον υπερουράνιο τόπο και κάθεται στα δεξιά του Πατρός. Τα μεν είναι ίδια της ανθρωπότητος, τα δε της θεϊκής εξουσίας. Γι’αυτό όποιος θεωρεί και αποδέχεται αυτές τις διπλές ενέργειες του Χριστού, δεν λαμβάνει αντιλογία, αμφιβολία τί από τα δύο είναι ο Χριστός, Θεός ή άνθρωπος, επειδή πιστεύει ότι ο Χριστός είναι ένας μεν κατά την υπόσταση και το πρόσωπο, δύο δε κατά τις φύσεις, σύμφωνα με τις οποίες ο εις και ο αυτός Χριστός ενεργεί πότε μεν τα θεοπρεπή, πότε δε τα ανθρωποπρεπή. Ο δε ιερός Θεοφύλακτος λέει ότι η σάρκωση του Χριστού αντιλέγεται, αμφισβητείται καθότι άλλοι μεν είπαν ότι εξ ουρανού έφερε το σώμα ο Κύριος, όπως οι αιρετικοί Απολιναριστές, και άλλοι ότι κατά φαντασίαν σαρκώθηκε, όπως οι αιρετικοί Μανιχαίοι.

Προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης περί της Θεοτόκου

ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εν Πειραιεί  16-4-2013

Πρωτοπρεσβ. π. Άγγελος Αγγελακόπουλος εφημέριος Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής Καλλιπόλεως Πειραιώς.

Η Υπεραγία Θεοτόκος προφητεύθηκε αιώνες πριν γεννηθεί. Γι' αυτό η ζωή της βρίσκεται στο κέντρο των αιώνων και αποτελεί «το περιήχημα της προφητικής αγγελίας, την οπτασία των προφητικών οραματισμών, το κέντρο της μεσσιανικής προσδοκίας». Απειράριθμες είναι οι παλαιοδιαθηκικές προτυπώσεις, που αναφέρονται στην «απείρανδρον Μητέρα του Εμμανουήλ». Στο παρόν άρθρο θα παρουσιάσουμε τις αντιπροσωπευτικότερες θεομητορικές παλαιοδιαθηκικές προφητείες.

Α) ΠΕΝΤΑΤΕΥΧΟΣ

Στο πρώτο βιβλίο της Αγίας Γραφής, την Γένεση, συναντούμε τον πρώτο συμβολισμό. Η Εδέμ προτυπώνει τη νοητή Εδέμ, που είναι η Παναγία, στους κόλπους της οποίας κατοικεί ο νέος Αδάμ, ο Χριστός.

Μετά την παράβαση των πρωτοπλάστων Αδάμ και Εύας, ο Χριστός, ως ο άσαρκος Λόγος, διαλέγεται με τους παραβάτες και λέγει στον αρχέκακο όφι, τον διάβολο: «Και έχθραν θήσω αναμέσον σου και αναμέσον της γυναικός και αναμέσον του σπέρματός σου και αναμέσον του σπέρματος αυτής. Και αυτός σου τηρήσει την κεφαλήν και συ τηρήσεις αυτού την πτέρναν»[1]. Δηλ. «Έχθρα θα βάλω ανάμεσα σ' εσένα και στη γυναίκα, κι ανάμεσα στο σπέρμα σου και στο σπέρμα της. Εκείνος θα σου συντρίψει το κεφάλι κι εσύ θα του πληγώσεις τη φτέρνα». Η γυναίκα, της οποίας το σπέρµα θα συντρίψει την κεφαλή του φιδιού, του διαβόλου, είναι η Παρθένος Μαρία και το σπέρµα της ο Χριστός. Πρόκειται για το γνωστό "πρωτευαγγέλιο".

Η βάτος η καιομένη και μη καταφλεγομένη, την οποία είδε ο προφήτης Μωϋσής στο όρος Χωρήβ, αποτελεί προεικόνιση της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία ως άλλη βάτος ακατάφλεκτη κράτησε μέσα της «το καταναλίσκον πυρ της Θεότητος», χωρίς να καταστραφεί η παρθενία της. «Καταβάς όψομαι το όραμα το μέγα τούτο. Τί ότι η βάτος καίεται και ου κατακαίεται»;

Η Κυρία Θεοτόκος αποκαλείται από τον ίδιο τον Θεό γη αγία : «Μωυσή, Μωυσή, μη εγγίσης ώδε. Λύσον το υπόδημα εκ των ποδών σου. Ο γαρ τόπος, εν ω έστηκας, γη αγία εστί». Και ο προφήτης Δαυίδ την αποκαλεί γη : «Και εξουδένωσαν γην επιθυμητήν». Και αλλού : «Αλήθεια εκ της γης ανέτειλε και δικαιοσύνη εκ του Ουρανού διέκυψεν». Αλήθεια μεν την Παναγία ονομάζει ο προφήτης, εξαιτίας της αληθινής παρθενίας της, επειδή και προ τόκου και εν τόκω και μετά τόκον ήταν αληθώς παρθένος. Δικαιοσύνη δε τον Χριστό ονομάζει, επειδή είναι δικαιοκρίτης. Την μεν Παρθένο Μαριάμ την ονομάζει γη, επειδή καταγόταν από τη γη ως άνθρωπος, τον δε Χριστό «εκ του Ουρανού», διότι καταγόταν από τους Ουρανούς, όχι ως άνθρωπος, αλλ'ως Θεός.

Οι πλάκες του Δεκαλόγου, που ήταν γραμμένες με το δάκτυλο του Θεού, παραπέμπουν στην Υπεραγία Θεοτόκο, η οποία είναι ο πνευματικός τόμος, πάνω στον οποίο καταγράφηκε το πρόσωπο και το έργο του Χριστού.

H ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

«Σήμερα ο ουρανός ανοίγει τα σπλάχνα του στη Μητέρα του Θεού»

Η γιορτή της κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι η τελευταία των μεγάλων εορτών του βυζαντινού λειτουργικού έτους. Προετοιμασμένη επί δύο εβδομάδες από τη λεγόμενη Σαρακοστή της Μητέρας του Θεού, επιτελεί τον θάνατο τον ενταφιασμό και την πλήρη δοξολόγηση στους ουρανούς, εκείνης η οποία είναι η Μητέρα της Ζωής. Βρίσκουμε μία στενή σχέση μεταξύ της εικόνας της γιορτής και των λειτουργικών κειμένων, τα οποία κατά κάποιο τρόπο την σχολιάζουν. Ας κάνουμε μία διαδρομή διαβάζοντας τα λειτουργικά κείμενα του εσπερινού της γιορτής, υπογραμμίζοντας μερικές από τις σπουδαιότερες όψεις της γιορτής αυτής. Διάφορα από τα τροπάρια παρουσιάζουν σε αντίθεση το θάνατο και την ανάσταση, τον τάφο (τη γη) και τη δόξα (τον ουρανό): «Ώ θαύμα καταπληκτικό! Η πηγή της ζωής τίθεται στο μνήμα, και ο τάφος γίνεται σκάλα για τον ουρανό. Ευφραίνου Γεσθημανή, ο ιερός ναός της Θεοτόκου. Ας εκφωνήσουμε όλοι οι πιστοί, με πρώτο τον Γαβριήλ: «Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου…» Τα κείμενα υπογραμμίζουν τη μοναδική χαρά του ουρανού και της γης, για την Κοίμηση της Μητέρας του Θεού: «Ω των σων μυστηρίων, αγνή! Έγινες θρόνος του Υψίστου, Δέσποινα και σήμερα πέρασες από τη γη στον ουρανό. Η ευγενική σου δόξα λάμπει από θεϊκές λαμπερές χάρες. Ώ παρθένες σηκωθείτε ψηλά, μαζί με τη Μητέρα του Βασιλιά. Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου… Την κοίμηση σου την δοξάζουν εξουσίες, θρόνοι, αρχές, κυριότητες, δυνάμεις, χερουβείμ και τα φρικτά σεραφείμ. Πανηγυρίζουν οι κάτοικοι της γης, θαυμάζοντας τη θεία σου δόξα. Πέφτουν στα πόδια σου οι βασιλείς μαζί με τους αρχαγγέλους και τους αγγέλους, και ψέλνουν: Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου…» Επιπλέον το σώμα της Μητέρας του Θεού είναι πηγή και προέλευση της ζωής. Αυτή η Μητέρα  στα κείμενα της γιορτής παρουσιάζεται σαν το ιερό βήμα από το οποίο αναβλύζει Εκείνος, ο οποίος είναι η πηγή της ζωής. Η ίδια η εικόνα της γιορτής έχει μία σύνθεση καθαρά λειτουργική: στην εικόνα αυτή το σώμα της Θεοτόκου είναι ξαπλωμένο στο νεκρικό κρεβάτι, το οποίο γίνεται το ιερό βήμα για τη θεία λειτουργία που την τελούν οι Απόστολοι. Ψηλά στην αψίδα της εικόνας βρίσκεται ο Χριστός, ο οποίος υποδέχεται την ψυχή της Μαρίας.

Ένα από τα εκτενέστερα τροπάρια του πρώτου μέρους του εσπερινού, σε μία αλληλοδιαδοχή των οχτώ μουσικών τόνων της βυζαντινής μουσικής, βάζει σε παραλληλισμό αυτούς τους τόνους: τον πρώτο και τον πέμπτο, τον δεύτερο και τον έκτο, ούτω καθεξής, και παρουσιάζει όλο το μυστήριο της σημερινής γιορτής: τους Αποστόλους, οι οποίοι από όλα τα μέρη του κόσμου προστρέχουν για να γιορτάσουν την Μετάσταση της Θεοτόκου: τη Μαρία ξαπλωμένη στο νεκρικό κρεβάτι, σαν ιερό βήμα, πηγή ζωής, τους αγγέλους οι οποίοι συνοδεύουν την Μαρία, όπως τα χερουβείμ στη Θεία Λειτουργία συνοδεύουν τα τίμια δώρα, τον άρτο και τον οίνο, για να τεθούν στο ιερό βήμα, την άφιξη της Μητέρας του Θεού στον ουρανό, με την ψαλμωδία ενός στίχου από τον εικοστό τρίτο ψαλμό: Μαρία πηγή της ζωής, Μαρία μεσίτρια: «Οι θεοφόροι Απόστολοι μεταφερόμενοι πάνω σε σύννεφα χάρη στο θεϊκό νεύμα, ήρθαν από όλα τα μέρη της γης κοντά στο άσπιλο σώμα σου, πηγή της ζωής, και του απέδωσαν τις θερμότερες εκδηλώσεις της αγάπης τους. Οι υπέρτατες δυνάμεις, παρουσιαζόμενες μαζί με τον Υπέρτατο Άρχοντά τους, συνοδεύουν γεμάτες θαυμασμό το αγνότατο σώμα, το οποίο υποδέχθηκε τον Θεό, προπορεύονται μπροστά από αυτό σε μία υπερκόσμια ανάβαση, και αόρατες φωνάζουν προς τις ανώτερες ταξιαρχίες: Ιδού έφτασε η Μητέρα του Θεού, βασίλισσα του σύμπαντος. Σηκώστε τις πύλες και υποδεχθείτε την με τιμές αντάξιες της υπερκόσμιας βασιλείας, αυτήν η οποία είναι Μητέρα του αιωνίου φωτός

Δεκαπενταύγουστος, η Κοίμηση της Θεοτόκου. Πόσο ετών εκοιμήθη η Παναγία; θρησκεία NOW PLAYING Πολάκης: «Ξέραμε για νεκρούς την ώρα της σύσκεψης αλλά δεν είχε βάλει σφραγίδα ο ιατροδικαστής» Μπουτάρης: «Με κατηγορούν ότι είμαι προδότης και διαγράφω τον Μέγα Αλέξανδρο» 1.1 χιλ. Πόσων ετών ήταν η Παναγία όταν άφησε τη γη; Ποια ήταν η ζωή της; Γιατί δεν βρέθηκε ποτέ το σώμα Της; Αυτές είναι τρείς βασικές ερωτήσεις τις απαντήσεις των οποίων γνωρίζουν λίγοι. Η Μαριάμ όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, πριν εξελληνιστεί σε Μαρία, ήταν η μονάκριβη κόρη ενός ηλικιωμένου ζευγαριού, της Άννας και του Ιωακείμ. Όλη τους την ζωή πάλευαν να αποκτήσουν ένα παιδί όμως δεν είχαν σταθεί τυχεροί. Αντίθετα ζούσαν σε καθεστώς κοινωνικής απομόνωσης, αφού οι άτεκνοι εκείνη της εποχή θεωρούνταν λίγο έως πολλοί καταραμένοι ή όχι ευλογημένοι από τον Θεό. Κατά την παράδοση η Αγία Άννα προσευχήθηκε στον Θεό δηλώνοντας πως αν της χάριζε ένα παιδί θα το αφιέρωνε σε Εκείνον. diakonima Λίγες μέρες μετά, ο αρχάγγελος Γαβριήλ επισκέφθηκε το ζευγάρι και τους ενημέρωσε πως οι προσπάθειες τους θα έχουν αποτέλεσμα και το παιδί τους θα είναι φορέας μιας ξεχωριστής αποστολής. Παρά το προχωρημένο της ηλικίας του ζευγαριού, τα λόγια του αγγέλου βγήκαν αληθινά και γέννησαν ένα όμορφο κορίτσι. Της έδωσαν το όνομα Μαριάμ, το οποίο σημαίνει βασίλισσα, κυρία αλλά και ελπίδα. Όταν η Μαριάμ έγινε τριών ετών, οι γονείς της, τήρησαν την υπόσχεση τους και την οδήγησαν το Ναό όπου την παρέλαβε ένας ιερέας ο οποίος δεν ήταν άλλος από τονΠροφήτη Ζαχαρία, τον πατέρα του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Η Παναγία έζησε 12 χρόνια στο Ναό, στα Άγια των Αγίων. Κατά τη διδασκαλία της Εκκλησίας αυτός που της έφερνε καθημερινά τροφή ήταν ο ίδιος ο Αρχάγγελος Γαβριήλ. dieyxontonagion Όταν ήρθε η ώρα να βγει από τον Ναό, οι ιερείς αποφάσισαν να την δώσουν σε κάποια οικογένεια, δεδομένου πως οι γονείς της είχαν ήδη φύγει από τη ζωή. Τότε, γνωρίζοντες κατά την παράδοση, την ειδική αποστολή της Μαριάμ, βρήκαν έναν μεγάλο σε ηλικία άνδρα, τον Ιωσήφ, ο οποίος ήταν χήρος και πατέρας τριών παιδιών. Τέσσερις μήνες έμεινε κοντά στον Ιωσήφ η Μαριάμ μέχρι να ξεκινήσει πλέον το θεϊκό σχέδιο. Στη Ναζαρέτ όπου ζουσε την επισκέφθηκε ξανά ο Γαβριήλ όπου της είπε το ιστορικό:«Χαίρε κεχαριτωμένη• ο Κύριος μετά σου». Τότε έμαθε και η ίδια ποια ήταν η αποστολή της την οποία αποδέχτηκε με χαρά. Λίγους μήνες αργότερα ο Ιησούς γεννήθηκε και η μητέρα του ήταν πάντοτε κοντά του, ακόμη και την στιγμή της Σταύρωσης. amen Από το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων γνωρίζουμε ότι η Παναγία παρέμεινε κοντά τους μέχρι την ημέρα της Πεντηκοστής. Η τελευταία συνάντηση με τον αρχάγγελο που την συντρόφευε από τα τρια της χρόνια, έγινε τρεις μέρες πριν την κοίμησή Της. Τότε ο Γαβριήλ την ενημέρωσε ότι πλέον ήρθε η ώρα, δίνοντας της μεγάλη χαρά αφού θα έβλεπε ξανά το παιδί Της. OLYMPUS DIGITAL CAMERA Η παράδοση αναφέρει ότι την τρίτη ήμερα από την εμφάνιση του αγγέλου, λίγο πριν κοιμηθεί η Θεοτόκος, οι Απόστολοι δεν ήταν όλοι στα Ιεροσόλυμα, αλλά σε μακρινούς τόπους όπου κήρυτταν το Ευαγγέλιο. Τότε, ξαφνικά νεφέλη τους άρπαξε και τους έφερε όλους μπροστά στο κρεβάτι, όπου ήταν ξαπλωμένη η Θεοτόκος και περίμενε την κοίμηση Της. Μαζί δε με τους Αποστόλους ήλθε και ο Διονύσιος Aρεοπαγίτης, ο Άγιος Ιερόθεος ο διδάσκαλος του Διονυσίου, ο Απόστολος Τιμόθεος, και άλλοι. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΖΩΝΗΣ Όταν εκοιμήθη, με ψαλμούς και ύμνους την τοποθέτησαν στο μνήμα της στη Γεσθημανή. Ο μοναδικός που δεν ήταν παρών στο γεγονός ήταν ο Απόστολος Θωμάς. Λέει η παράδοση πως όταν η νεφέλη, το σύννεφο δηλαδή, μετέφερε τον Θωμά στη Γεσθημανή συνάντησε την Θεοτόκο την στιγμή της ανόδου Της στον ουρανό. Εκείνη του χάρισε την ζώνη Της για να μπορεί να αποδείξει την συνάντησή τους. Όταν ο Θωμάς πήγε και εξιστόρησε το γεγονός στους υπόλοιπους Αποστόλους, άνοιξαν τον τάφο και είδαν πως το σώμα έλειπε. panagiakasswpitra Η ΗΛΙΚΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ Η Παναγία όταν μπήκε στο Ναό ήταν τριών ετών. Έμεινε στο ιερό δώδεκα χρόνια. Τρείς μήνες αφού βγήκε από το ιερό μέχρι τον Ευαγγελισμό και εννέα μήνες κυοφορία, δεκαέξι ετών γεννά τον Χριστό. Έζησε με τον Χριστό τριάντα δύο χρόνους, άρα 48 ετών ζει την Σταύρωση, την Ανάσταση και την Ανάληψή Του. Έζησε μετά απ’ την Πεντηκοστή άλλα έντεκα χρόνια και εκοιμήθη στη Γεσθημανή. Ήταν 59 ετών. Πηγή: Dogma.gr

Διαβάστε όλο το άρθρο: https://www.tilestwra.com/dekapentavgoustos-kimisi-tis-theotokou-poso-eton-ekimithi-panagia/

Υμνολογία της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Υμνολογία της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Το οκτάηχο δοξαστικό της εορτής

Δόξα… Καὶ νῦν… Ἦχος α’

«Θεαρχίῳ νεύματι, πάντοθεν οἱ θεοφόροι Ἀπόστολοι, ὑπὸ νεφῶν μεταρσίως αἰρόμενοι».

Αφού με θεαρχικό νεύμα από τα πέρατα της γης μεταφέρθηκαν οι θεοφόροι Απόστολοι μετέωροι πάνω σε νέφη.

Ἦχος πλ. α’
«Καταλαβόντες τὸ πανάχραντον, καὶ ζωαρχικόν σου σκῆνος, ἐξόχως ἠσπάζοντο».

Αγκάλιασαν το πανάχραντο σκήνωμά σου, που έγινε η αρχή της ζωής, και το κατησπάζοντο.

Ἦχος β’
«Αἱ δὲ ὑπέρτατοι τῶν οὐρανῶν Δυνάμεις, σὺν τῷ οἰκείῳ Δεσπότῃ παραγενόμεναι».

Και οι υπέρτατες ουράνιες Δυνάμεις αφού ακολούθησαν τον Κύριο και Δεσπότη τους.

Ἦχος πλ. β’
«Τὸ θεοδόχον καὶ ἀκραιφνέστατον σῶμα προπέμπουσι, τῷ δέει κρατούμεναι, ὑπερκοσμίως δὲ προῴχοντο, καὶ ἀοράτως ἐβόων, ταῖς ἀνωτέραις ταξιαρχίαις· ἰδοὺ ἡ παντάνασσα θεόπαις παραγέγονεν».

Συγκλονισμένες από τρόμο ξεπροβοδούν το σώμα αυτό, που έγινε δοχείο του Θεού κι έμεινε πεντακάθαρο, και υπερκόσμια προχωρούν αόρατα και κράζουν ανήκουστα για μας στις ουράνιες ταξιαρχίες των αγγέλων: Ιδού έφθασε στον ουρανό η Παντοβασίλισσα, η κόρη του Θεού.

Ἦχος γ’
«Ἄρατε πύλας, καὶ ταύτην ὑπερκοσμίως ὑποδέξασθε, τὴν τοῦ ἀενάου φωτὸς Μητέρα».

Ανοίξτε τις ουράνιες θύρες και υποδεχθείτε αυτήν, την Μητέρα του αιωνίου φωτός

Ἦχος βαρὺς
«Διὰ ταύτης γὰρ ἡ παγγενὴς τῶν βροτῶν σωτηρία γέγονεν, ᾗ ἀτενίζειν οὐκ ἰσχύομεν, καὶ ταύτῃ ἄξιον γέρας ἀπονέμειν ἀδύνατο».

Γιατί η σωτηρία όλου του γένους των βροτών συντελέσθηκε δι’ αυτής και δεν έχουμε την δύναμη ούτε να την ατενίσουμε, αλλά ούτε και να της απονείμουμε αντάξιο έπαινο.

Ἦχος δ’
«Ταύτης γὰρ τὸ ὑπερβάλλον, ὑπερέχει πᾶσαν ἔννοιαν».

Διότι είναι τόσο ξεχωριστή κι ανώτερη, που ο νους μας δεν μπορεί να το συλλάβει.

Ἦχος πλ. δ’
«Διὸ ἄχραντε Θεοτόκε, ἀεὶ σὺν ζωηφόρῳ Βασιλεῖ, καὶ τόκῳ ζῶσα, πρέσβευε διηνεκῶς, περιφρουρῆσαι καὶ σῶσαι, ἀπὸ πάσης προσβολῆς ἐναντίας τὴν νεολαίαν σου· τὴν γὰρ σὴν προστασίαν κεκτήμεθα».

Γι΄αυτό άχραντε Θεοτόκε, τώρα που θα είσαι μαζί μ’ Αυτόν που έτεκες, τον ζωηφόρο βασιλιά, πρέσβευε ασταμάτητα να περιφρουρεί και να σώζει τη νεολαία σου από κάθε ενάντια προσβολή. Γιατί τη δική σου προστασία έχουμε.

Ἦχος α’
«Εἰς τοὺς αἰῶνας, ἀγλαοφανῶς μακαρίζοντες».

Και στους αιώνες λαμπρά σε μακαρίζουμε.

Δόξα… Καὶ νῦν… Ἦχος δ’

ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Συναξάρια είναι τα εκκλησιαστικά βιβλία, που περιέχουν διηγήσεις για πολλούς αγίους και εορτές. Είναι συλλογές που σχηματίσθηκαν από περιλήψεις Μαρτυρίων και Βίων αγίων από διάφορους μεταγενέστερους συγγραφείς. Το Συναξάρι διαβάζεται στις λατρευτικές συνάξεις, συνήθως μετά την έκτη ωδή των Κανόνων του Όρθρου, και αναφέρεται με συντομία στη ζωή του εορταζόμενου άγιου ή στο περιεχόμενο της εορτής. Το πιο γνωστό Συναξάρι είναι το περίφημο Συναξάριον της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, που διαμορφώθηκε τον 10ο αιώνα. Τα Συναξάρια ουσιαστικά ταυτίζονται με τα Μηνολόγια, τα οποία επίσης κατά ημερολογιακή σειρά παραθέτουν κείμενα σχετικά με τους άγιους και τις εορτές.

ΣΥΝΑΞΑΡΙ 15ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Σήμερα γιορτάζουμε τη μνήμη της άγιας και σεβάσμιας Μετάστασης της άχραντης δέσποινας μας, Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, όταν ευδόκησε ο Θεός μας Χριστός να παραλάβει κοντά του τη Μητέρα του, γνωστοποιώντας τη Μετάσταση της από τη γη με άγγελο πριν από τρεις μέρες. Λέει· «Είναι καιρός εσένα τη Μητέρα μου να σε πάρω κοντά μου. Να μη θορυβηθείς λοιπόν καθόλου γι’ αυτό, αλλά χαρούμενη να δεχτείς την είδηση, γιατί μεταβαίνεις στην αθάνατη ζωή».

Όταν το έμαθε αυτό η Θεομήτωρ, χάρηκε πάρα πολύ. Εξαιτίας λοιπόν του πόθου της να πάει προς τον Υιό της, ανεβαίνει στο Όρος των Ελαιών με ζήλο για να προσευχηθεί —συνήθιζε συνέχεια να ανεβαίνει εκεί και να προσεύχεται—, γι’ αυτό και τότε κάτι παράξενο της συμβαίνει. Γέρνουν από μόνα τους τα φυτά του βουνού προς τη γη και σαν να είναι ζωντανοί δούλοι εκπληρώνουν τον οφειλόμενο σεβασμό προς τη Δέσποινα. Μετά την προσευχή της επιστρέφει σπίτι της κι αμέσως ολόκληρο αυτό ταρακουνιέται. Αφού φωταγώγησε ολόκληρο το σπίτι και ευχαρίστησε τον Θεό, συγκεντρώνει τους συγγενείς και τους γείτονες της, καθαρίζει το σπίτι, ετοιμάζει το κρεβάτι της και ό,τι άλλο χρειάζεται για την ταφή της, αποκαλύπτει τα λόγια που της είπε ο άγγελος για τη Μετάσταση της στον ουρανό, και για να πιστέψουν αυτά που τους είπε, τούς δείχνει το βραβείο που της έδωσε. Αυτό ήταν ένα κλαδί φοινικιάς.

Οι γυναίκες που είχαν προσκληθεί, όταν τα άκουσαν αυτά λούστηκαν στους θρήνους και οδύρονταν γοερά. Όταν όμως σταμάτησαν το κλάμα, την παρακαλούσαν να μην τις αφήσει ορφανές. Η Πανάμωμη διαβεβαίωνε όχι μόνον αυτές, αλλά και όλον τον κόσμο, ότι μετά τη Μετάσταση της θα τούς περιφρουρεί και θα τους επιβλέπει, αλλά η μεγάλη λύπη που αισθάνονταν όλοι, εξουδετέρωνε τα παρηγορητικά λόγια της που τους απηύθυνε. Έπειτα καθορίζει το τι θα γίνουν οι δύο χιτώνες της, ορίζει να τούς πάρουν δύο φτωχές χήρες, που ήταν φίλες της και γνωστές, και έπαιρναν τα απαραίτητα εφόδια για τη ζωή τους απ’ αυτήν.

Παναγία η Πορταΐτισα: Το Παλλάδιο του Αγίου Όρους και της Ορθοδοξίας

Η Παναγία η Πορταΐτισσα των Ιβήρων αποτελεί το πιο σημαντικό κειμήλιο του Αγίου Όρους μαζί με την εικόνα του «Άξιον Εστίν» και η ιστορία της έχει κάνει πολλούς να δακρύσουν αλλά και να πιστέψουν ολόψυχα.

Κατά την παράδοση η εικόνα είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Η αυστηρή έκφραση του προσώπου και η καθηλωτική ματιά της Θεοτόκου προξενούν δέος. Στο κάτω μέρος της σιαγόνος της Θεοτόκου, η εικόνα φέρει μία ουλή από το μαχαίρι ενός πειρατή, από την οποία έτρεξε αίμα, που ξεραμένο διακρίνεται και σήμερα επάνω στην εικόνα.

Το προσωνύμιο «Πορταΐτισσα» δόθηκε στην εικόνα επειδή είναι τοποθετημένη στο παρεκκλήσιο της Μονής Ιβήρων – σε σημείο που εκείνη είχε επιλέξει – ως θυρωρός και φύλαξ της μονής. Λέγεται μάλιστα ότι, αν χαθεί η εικόνα από τη θέση της, τότε το Όρος θα πάψει να είναι άτρωτο και θα αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου μας…

H ιστορία της θαυματουργής εικόνας

Σύμφωνα με την παράδοση αλλά και μαρτυρίες η εικόνα ανήκε σε μια οικογένεια που ζούσε στη Νίκαια της Μικράς Ασίας τον 8ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια της Εικονομαχίας η κάτοχός της αναγκάστηκε να τη ρίξει στη θάλασσα για να μην καταστραφεί από τους εικονομάχους. Επί 170 χρόνια η εικόνα της Παναγιάς ήταν χαμένη…

Ώσπου το 1004 κάποιοι καλόγεροι της Μονής Ιβήρων είδαν στη θάλασσα ένα φως… Περίεργοι να δουν τι συμβαίνει, μπήκαν στις βάρκες τους και πήγαν προς το φως, όπου διέκριναν μια εικόνα. Όσο όμως πλησίαζαν, η εικόνα απομακρυνόταν! Έτσι, επέστρεψαν στο μοναστήρι και προσευχήθηκαν ολόθερμα. Και η απάντηση του Θεού δόθηκε μέσω ενός ασκητή, του Γαβριήλ, ο οποίος λένε πως άκουσε τη φωνή της Παναγίας να του δίνει συγκεκριμένες εντολές: «Πήγαινε στο μοναστήρι σου και πες στον ηγούμενο ότι ήρθα για να τους δώσω την εικόνα μου. Μετά βάδισε στη θάλασσα, για να γνωρίσουν όλοι την αγάπη που έχω στο μοναστήρι σας». Έτσι κι έγινε. Ο Γαβριήλ πήγε στη θάλασσα και η εικόνα τον πλησίασε! Επί τρία μερόνυχτα οι μοναχοί έψαλλαν δοξολογίες προς την Παναγία για το θαύμα, το οποίο όμως δεν είχε ολοκληρωθεί ακόμα.

Στη συνέχεια η εικόνα μεταφέρθηκε στο καθολικό της Μονής Ιβήρων. Παραδόξως όμως χανόταν και εμφανιζόταν στην πόρτα της μονής. Μέχρι που ο Γαβριήλ άκουσε ξανά τη φωνή της Παναγίας: «Πες στον ηγούμενο να πάψετε να με πειράζετε, διότι δεν ήρθα στο μοναστήρι για να με φυλάτε εσείς, αλλά ήρθα για να γίνω εγώ φύλακας και φρουρός σας και σ’ αυτήν και στη μέλλουσα ζωή. Και όσοι θα ζήσουν με ευλάβεια και φόβο Θεού και δεν αμελούν στην απόκτηση των αρετών και τελειώσουν την πρόσκαιρη ζωή τους σ’ αυτόν τον τόπο, ας έχουν θάρρος και να μη φοβούνται την κόλαση, διότι αυτή τη χάρη ζήτησα από τον Θεό και Υιό μου και την πήρα. Ως επιβεβαίωση των λόγων μου σας δίνω αυτό το σημείο: Όσο βλέπετε την εικόνα μου στο μοναστήρι σας, δεν θα λείψει από το Όρος τούτο η χάρις και το έλεος του Υιού μου και Θεού…».

Με εντολή λοιπόν του τότε ηγουμένου κτίστηκε ειδικό παρεκκλήσι έξω από την πόρτα της μονής και εκεί απέθεσαν την ιερή εικόνα και την είπαν Πορταΐτισσα. Για τους Αγιορείτες, και ειδικότερα για τους Ιβηρίτες, είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό εκκλησιαστικό κειμήλιο – είναι η ζωντανή παρουσία της Θεοτόκου ανάμεσά τους.

Θαύματα και θρύλοι

Μάρτυρες των θαυμάτων της Πορταΐτισσας είναι τα δεκάδες πολύτιμα αφιερώματα, εγκόλπια αρχιερέων, μετάλλια πρωταθλητών και ολυμπιονικών αλλά και παράσημα ηρώων, που κοσμούν το εικόνισμά της. Ένα από τα πιο ονομαστά είναι αυτό του «αγίου Βάρβαρου».

Την εποχή που στη Μεσόγειο δρούσαν πειρατικοί στόλοι η Μονή Ιβήρων έγινε στόχος του Άραβα αρχιπειρατή Ραχάι. Όταν τα πλοία του έφτασαν στη μονή, ο Ραχάι έστειλε τους άντρες του να την κουρσέψουν. Αυτοί όμως δεν μπόρεσαν να πραγματοποιήσουν την εντολή του αρχηγού τους, διότι εμποδίστηκαν, λέει, από μία Γυναίκα, και γύρισαν στα πλοία τους άπρακτοι.

Ο ίδιος θέλησε να τους δείξει πως όλα ήταν της φαντασίας τους. Φθάνοντας στη μονή, είδε μπροστά του την εικόνα της Πορταΐτισσας και με θυμό τη χτύπησε με το μαχαίρι του. Και από την πληγή άρχισε να ρέει άφθονο αίμα, που τον περιέλουσε. Στη θέα του αίματος άρχισε να τρέμει. Και, καταλαβαίνοντας πως δεν είχε να κάνει με κάτι άψυχο, μετανόησε για την ασέβειά του και ζήτησε συγχώρεση. Οι αγιορείτικες παραδόσεις τον θέλουν να παραμένει στη Μονή Ιβήρων, όπου βαπτίστηκε χριστιανός και έγινε μοναχός.

Του έδωσαν το όνομα Δαμασκηνός, αλλά εκείνος, θέλοντας να ταπεινωθεί, ζητούσε από τους ανθρώπους να τον φωνάζουν Βάρβαρο, δηλαδή άξεστο, βάναυσο. Έζησε όλη του τη ζωή μπροστά από την εικόνα της Παναγίας και προσέφερε τις υπηρεσίες του στο ναό. Τόσο πολύ μάλιστα πρόκοψε στην αρετή, ώστε ύστερα από το θάνατό του έδειξε σημεία αγιότητας και μέχρι σήμερα ονομάζεται «άγιος Βάρβαρος». Λέγεται μάλιστα ότι κατά την ανακομιδή το λείψανό του βρέθηκε ακέραιο και ανέδιδε άρωμα…